Vijf do’s bij een hittegolf
1. Houd risicogroepen in de gaten
Het RIVM schaart een aantal risicogroepen onder de kwetsbaren: mensen op leeftijd, met chronische ziekten of overgewicht en in verzorgingshuizen. Hun lichamen kunnen de warmte niet goed kwijt. Sommige aandoeningen en medicijnen hebben een ontregelende werking op de natuurlijke warmteregulatie van het lichaam. Bovendien vertonen zij volgens het RIVM vaak „inadequaat thermisch gedrag”. Ouderen zitten bijvoorbeeld hele dagen in de warmte aan het raam of slapen onder een winterdeken, zegt het Rode Kruis.
2. Drink genoeg
‘Genoeg water drinken’ is het grootste cliché onder de hittemaatregelen. Maar ook al kent 96 procent van de Nederlanders volgens opiniepeiler Kantar TNS de aanbevolen richtlijn van anderhalve liter per dag, ruim eenderde haalt dat niet. Tijdens warme dagen is 2 liter aan te raden. Ook dat wordt deze dagen door lang niet iedereen gehaald.
Waarom drinken we te weinig? Ouderen zijn door hun leeftijd en door medicatie minder dorstig, aan zee en zwembad legt drinkwater het af tegen alcohol en andere dranken. Drink koffie en thee, beveelt het Voedingscentrum iedereen aan. En elk uur een glaasje water.
3. Slapen
Met dagen boven de 30, misschien wel 35 graden liggen ook klamme nachten op de loer. Vermoedelijk zal de thermometer later deze week ’s nachts niet onder de 20 graden komen. Warme lucht stijgt op, ook binnen de muren van een huis. Het kan dus helpen om een of twee verdiepingen lager te slapen.
En dan is er nog de precieze slaapplek. Slaap liever niet op het zuiden: daar komt de meeste zon binnen. Die schijnt bovendien tot laat in de avond vanuit het westen. Voor een koele nachtrust ben je beter af aan de noord- en oostzijde.
4. Je huis prepareren
Met een zonwering, een airconditioning of een ventilator wordt de hitte beter beheersbaar. Voor optimaal effect zet je de ventilator ’s avonds, als het koeler is, bij een open raam. Of zet er overdag een flesje bevroren water bij.
De echt doorgewinterde zomerliefhebber zoekt zijn heil bij de groothandel of het tuincentrum om het verschil te maken. Een witgeverfd dak weerkaatst het zonlicht, waardoor de warmte niet door het huis wordt vastgehouden. Ook het aanleggen van een daktuin zorgt binnenshuis voor verkoeling. Al kun je met dat klussen dan weer beter wachten totdat het buiten weer wat koeler is.
5. Verkoeling
Binnen kan het warm worden, maar een stap naar buiten zorgt niet altijd voor verlossing. Dichtbevolkte wijken vol betegelde tuinen laten de ontvangen warmte niet los. Uitlaatgassen vinden zich door de hete lucht geen weg naar buiten. Daardoor veranderen Nederlandse steden op warme zomerdagen in hitte-eilanden waar het tot 8 graden warmer kan worden.
In sommige Amerikaanse en Canadese steden bieden cooling centers door de overheid verzorgde koude lucht aan. Zulke officiële faciliteiten kent Nederland niet, maar ook een bezoek aan een bibliotheek, buurtcentrum of schaduwrijk park kan verkwikkend werken.
En dan zijn er, als ultieme uitvlucht, nog de Waddeneilanden: het enige stukje Nederland waar het Hitteplan niet geldt.
Op de volgende pagina lees je de don’ts bij een hittegolf!